:: دوره 4، شماره 2 - ( 1398 ) ::
جلد 4 شماره 2 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
ناروایی اخذ هزینه مازاد بر تعرفه و سازوکارهای مقابله با آن
دکتر مریم جوادپور
گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. ، javadpour89@yahoo.com
چکیده:   (113 مشاهده)
یکی از مباحث قابل تأمل و تحلیل در عرصه فقه پزشکی، پولی است که پزشک بابت معالجه و درمان از بیمار دریافت می‌کند که در مواردی به موجب قاعده «حرمت اخذ اجرت بر واجبات» می‌تواند نامشروع تلقی شود و مهم‌تر از آن، زمانی است که این مسأله مورد انتفاع‌گرایی و سوءاستفاده واقع شده و انتخاب آزادانه و آگاهانه را از بیمار سلب‌ کند؛ پدیده‌ای که امروزه با عنوان اخذ هزینه‌‌ی مازاد بر تعرفه (زیرمیزی) به‌وفور مشاهده و گزارش می‌شود. از این رو، به منظور حمایت از حقوق بیمار، پیامدها و آثار حقوقی این معضل رو به رشد و تمهیدات و را‌ه‌کارهای مقابله با آن بر مبنای آموزه‌های دینی، دیدگاه فقیهان امامیه و موازین و مقررات داخلی توصیف و تحلیل می‌شود. به گونه‌ای که یافته‌ها و نتایج تحقیقات نشان می‌دهد، اشخاص بر اموال خویش مسلط هستند، لیکن با استناد به روایت «لا یحل مال امرئ مسلم الا عن طیب نفسه»، تسلط و تصرفِ فاقد طیب نفس بر مال غیر حرام است. وانگهی، پدیده‌ی پرتنش و چالشیِ اخذ هزینه مازاد بر تعرفه، با هر انگیزه‌ که انجام‌ شود، با گسترش بی‌عدالتی و بی‌نظمی در جامعه بشری همراه خواهد بود که به‌تبع با نظام عدالت محور اسلام همسو نمی‌باشد؛ از این رو، حق مطالبه‌ی خسارت مادی و معنوی برای بیمار و یا اولیای وی با عنوان «اکل مال به باطل»، فراهم‌ می‌شود که در پرتو تمهیداتی نظیرِ وفای به عهد، ارتقای فرهنگ و اخلاق اقتصادی و آشنایی نسبت به حقوق شهروندی، می‌توان نظامِ سلامت را در مسیر رشد و پرورش صحیح هدایت نمود.
 
 
واژه‌های کلیدی: بیمار؛ اجرت پزشک؛ هزینه‌‌ی مازاد بر تعرفه؛ مال نامشروع؛ ضمان.
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۸/۲/۱۴ | پذیرش: ۱۳۹۸/۴/۳۱ | انتشار: ۱۳۹۸/۱۰/۸


XML   English Abstract   Print



دوره 4، شماره 2 - ( 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها